การเล่าเรื่องราวในอดีตซ้ำๆ ในวัยผู้สูงอายุ

 การเล่าเรื่องราวในอดีตซ้ำๆ ในวัยผู้สูงอายุ

สาเหตุอาจเกิดจาก ผู้สูงอายุจำไม่ได้ว่าเขาเคยเล่าเรื่องราวนั้นไปแล้ว (Destination Memory ลดน้อยลง) หรือ จำได้ว่าตนเองเคยเล่า แต่อยากเล่าให้ฟังอีกครั้งเพื่อเหตุผลบางอย่าง 

ภาพจาก https://today.line.me/th/v2/article/9Ym90R

ผู้สูงอายุจำไม่ได้ว่าเคยเล่าเรื่องเล่านั้นไปแล้ว หรือ Destination Memory ลดน้อยลง

Destination Memory คือ ความสามารถในการจดจำบุคคลและเรื่องราวที่เราได้สนทนา ซึ่งมีประสิทธิภาพน้อยกว่าการจดจำด้านอื่นๆ ได้แก่ ความทรงจำชัดเจน (explicit memory) เช่น คำศัพท์ ภาษา ตัวเลข วันที่ หรือจำใบหน้าคนต่างๆ เป็นต้น และความทรงจำโดยปริยาย (implicit memory) เช่น วิธีการปั่นจักรยาน ขับรถ โดยความทรงจำนี้เมื่อจำได้แล้วจะไม่มีทางลืมเด็ดขาด

เหตุที่ Destination Memory มีประสิทธิภาพน้อยกว่าความทรงจำชนิดอื่น เพราะมนุษย์ต้องใช้สมองจดจำความทรงจำชัดเจน ความทรงจำโดยปริยายและต้องจำข้อเท็จจริงและสิ่งต่างๆ ที่ได้เรียนรู้ มากกว่าสิ่งที่เราพูดออกไปให้ใครคนใดคนหนึ่งฟัง และยิ่งเป็นผู้สูงอายุแล้วนั้น ความสามารถด้านการจำย่อมลดลงเป็นปกติ ส่งผลให้เขาไม่สามารถจำได้ว่าเคยพูดหรือเล่าอะไรให้ใครฟังแล้วบ้าง

ตัวอย่างที่สนับสนุนว่า Destination Memory ด้อยกว่าความทรงจำชนิดอื่นๆ คือ ผลการวิจัยของ Gopie และ Mackleod รายงานในวารสารประจำปี 2009 เผยว่า นักเรียนสองกลุ่ม กลุ่มแรกถูกให้พูดเรื่องราวต่างๆ และต้องจดจำ นักเรียนกลุ่มนี้จดจำด้วยการพูดดังๆ ใส่รูปภาพบุคคลใดบุคคลหนึ่ง ส่วนนักเรียนกลุ่มที่สอง จดจำข้อมูลที่ได้รับจับคู่กับใบหน้าบุคคลต่างๆ ผลปรากฏว่า ประสิทธิภาพการจดจำของนักเรียนกลุ่มแรกน้อยกว่านักเรียนกลุ่มที่สอง หนึ่งสมมติฐานจากการวิจัยนี้ คือ การจดจำเรื่องราวที่เล่าให้คนอื่นฟังนั้นยาก และรบกวนความทรงจำอย่างมาก

วีลแชร์ไฟฟ้าพับได้ รถเข็นผู้ป่วยไฟฟ้า Power Wheelchair เก้าอี้รถเข็น จอยสติ๊ก รุ่น สมาร์ท S วิลแชร์ พับใส่ท้ายรถได้ ผู้ป่วยผู้สูงอายุ คนแก่

จากตัวอย่างคงเห็นแล้วว่า ขนาดนักเรียนที่มีอายุน้อยยังมีการจดจำเรื่องราวที่พูดไปได้ไม่ดีนัก แล้วเมื่อเทียบกับผู้สูงอายุที่สมรรถภาพทางกายทุกอย่างค่อยๆ ถดถอยลงแล้วยิ่งจำได้ไม่ดีกว่าปกติหลายเท่า

 รู้ว่าเล่าซ้ำ แต่อยากเล่า
ผู้สูงอายุบางท่าน ไม่ได้เล่าเรื่องซ้ำเพราะมีปัญหาทางความจำ แต่ท่านอาจต้องการสื่อสารอะไรบางอย่างแก่ลูกหลานอยู่ก็เป็นได้ เช่น เตือนสติ ให้ข้อคิด อยากฝากข้อผิดพลาดในอดีตให้ลูกหลานได้เรียนรู้และไม่เกิดปัญหาซ้ำๆ อยากให้ลูกหลานได้ดิบได้ดีในอนาคต

หรืออาจจะ “เหงา” อยากคุยกับคนในครอบครัว ผู้สูงอายุบางส่วนต้องอาศัยอยู่ในบ้านเพียงลำพังในวันจันทร์ - ศุกร์ ซึ่งเป็นวันทำงาน กว่าจะได้อยู่พร้อมหน้าพร้อมตาก็วันเสาร์ - อาทิตย์ พวกท่านอาจจะเหงาและอยากพูดคุยกับลูกหลานๆ เพื่อคลายความโดดเดี่ยว ช่วยให้ชีวิตมีสีสันขึ้นหลังจากซีดเซียวเกือบทั้งอาทิตย์

 ดังนั้น ไม่ว่าคุณปู่ย่าตายายของเรา จะลืมหรือไม่ลืมว่าเคยเล่าเรื่องราวในอดีตแล้วก็ตามแต่ สิ่งที่เราทำได้คือฟังท่านให้มากที่สุด เพราะท่านตั้งใจพูดกับเรา และเมื่อเราเลือกที่จะฟัง ผู้สูงอายุในครอบครัวก็กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้ง ส่งผลให้ช่องว่างในครอบครัวลดน้อยลงและกระชับความสัมพันธ์  

เพียงแค่ฟังเรื่องราวซ้ำๆ จากคุณปู่ย่าตายาย ความอบอุ่นที่เคยหายไป ก็จะกลับมา

 

วีลแชร์ไฟฟ้าพับได้ รถเข็นผู้ป่วยไฟฟ้า Power Wheelchair เก้าอี้รถเข็น จอยสติ๊ก รุ่น สมาร์ท S วิลแชร์ พับใส่ท้ายรถได้ ผู้ป่วยผู้สูงอายุ คนแก่

แหล่งอ้างอิง 
https://www.the101.world/repeat-the-story/
https://blogs.psychcentral.com/healing-together/2010/05/destination-memory-i-already-told-you-about-this/